در گذشته نچندان دور بندرانزلي دارالمؤمنين بوده و علماي بسياري مشتاق به حضور در اين شهر بودند ، يكي از مشهورترين آنها ، آيت الله سيد ابوطالب پيشوايي مي باشد كه به شرح زندگينامه ايشان مي پردازيم :

آیت الله سيد ابوطالب پيشوايي پس از تشرف به نجف اشرف سطوح عاليه را نزد اساتيد وقت مرحوم  آقا شيخ اسماعيل تنكابني و آقا شيخ زين العابدين مازندراني وآقا ميرزا مجيد گنجه اي و آقا شيخ علي اكبر خوانساري و آقا شيخ نعمت الله دامغاني وآيت الله ميرزا احمد آشتياني و مرحوم آیت الله آقا ميرزا ابوالحسن مشكيني قدس سره به اتمام رسانيده و سپس در درس خارج فقه و اصول مراجع و علماي وقت مرحوم آیت الله العظمي سيد ابوالحسن اصفهاني و آیت الله العظمي آقا ضيا الدين عراقي حاضر شده و در سال 1311 شمسي [پس از اجازه اجتهاد از آيات فوق] به ايران مراجعت نمودند و  به اقامه جماعت در مسجد جامع انزلي و ترويج دين مبين وتربيت طلاب در مدرسه قايميه انزلي پرداختند.


آثار معظم له در انزلي و حومه از اين قرار است:

1-ساخت  مسجد قريه بشمن

2-ساخت مسجد قلم گوده

3- ساخت مسجد ميان پشته

4- ساخت مسجد امام سجاد(ع)

5- ساخت مسجد سنگاچين

6-  ساخت مسجد رضويه

7- ساخت مسجد اذربايجانيهاي غازيان

8- ساخت مدرسه علميه قائميه كه به امر مرحوم آيت الله العظمي بروجردي قدس سره و تحت نظر ايشان بنيان گرديد كه اكنون عده اي از طلاب در اين مدرسه اشتغال به تحصيلات علوم دينيه دارند و در ضمن محلي است مناسب براي سكونت آقايان مبلغين كه در ايام تبليغ به اين شهر وارد مي شوند كه از طرف آیت الله پيشوايي پذيرايي كامل شده و سپس به اطراف اعزام مي شدند و اكنون يكي از فرزندان آنمرحوم كه شخصیتی  فاضل و نجيب و بسيار متدين و شريف و عفيف است به نام  آقا سيد محمد جواد پيشوايي در حوزه علميه قم اشتغال به تحصيل دارند. سرانجام اين عالم رباني پس از 87 سال عمر پربركت در تاريخ 29 مهر 1357 شمسي دعوت حق را لبيك گفت و آرامگاه ايشان در جوار محرابي كه نزديك به 50 سال در آن به اقامه جماعت مي پرداخت در مسجد جامع بندر انزلي قرار دارد.

باید اضافه کرد که با رحلت این عالم بزرگوار، مجاهدت در این خانواده به پایان نرسید بلکه فرزندشان حجت الاسلام محمدجواد پیشوایی راه ایشان را ادامه داد و فرزند خویش سید مصطفی پیشوایی را در دوران دفاع مقدس تقدیم اسلام و انقلاب کرد.

به نقل از کتاب گنجینه دانشمندان، شیخ شریف رازی